30 C
Colombo
Tuesday, December 1, 2020

43. සොරබොර (බදුලු) ටැම් ලිපිය

Must read

ආචාර්ය සිරාන් දැරණියගල මහතාගේ ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාග් ඉතිහාසය කෘතියක් දිනා ගන්න

පුරාවිද්‍යා දැනුම බෙදා ගන්න උදව් කර වටිනා කෘතියක් දිනා ගන්න. ‘ශ්‍රී ලංකා පුරාවිද්‍යාව’ යූ-ටියුබ් චැනලය ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යාව හා සමගාමී විෂයයන් සම්බන්ධ තොරතුරු ජාතික හා...

මිහින්තලේ කළු දිය පොකුණ – විඩීයෝව

මෙම විඩීයෝව මිහින්තලේ කළු දිය පොකුණ පිළිබඳ කෙටි හැඳින්වීමකි. මෙහි පිටපත සිතානි ජයතිස්ස හා සිතුමී බො‌තේජු ගෙනි. කථනය හා ගායනය සිතාරා මහලේකම්. ඡායාරූප අනුරාධ...

‘පුරාවිද්‍යා හා උරුම අධ්‍යයන සංග්‍රහය 2019’ සඳහා ශාස්ත්‍රීය ලිපි ලබාගැනීම

ශ්‍රී ලංකා රජරට විශ්වවිද්‍යාලයේ, පුරාවිද්‍යා හා උරුම කළමනාකරණ අධ්‍යයන අංශය මඟින් පළකරනු ලබන ශාස්ත්‍රීය සංග්‍රහය වන The Journal of Archaeology and Heritage Studies සමර්පිත...

සංස්කෘතික උරුමය ආරක්ෂා කර ගැනීමට බලපාන වර්තමාන සමාජ අභියෝග

සංස්කෘතික උරුමය ආරක්ෂා කර ගැනීමට බලපාන වර්තමාන අභියෝග පිළිබඳව පුරාවිද්‍යා අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්තුමා විසින් සිදුකරන මෙම දේශනය ඔස්සේ අප බොහෝ දෙනකුට තිබෙන ගැටළු වලට පිළිතුරු අන්තර්ගතව ඇත. අප දන්නවා දෙපාර්තමේන්තුවක් වශයෙන් ශ්‍රී ලංකා පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවට වෙනත් ආයතන වලට සාපේක්ෂව විශාල අභියෝගයක් තිබෙන වග.
Avatar
චන්දිම අඹන්වල
2006 වසරේ දී පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයෙන් වසරේ දක්ෂතම පුරාවිද්‍යා ශිෂ්‍යයාට හිමි මහාචාර්ය පී. ලිලානන්ද ප්‍රේමතිලක හා වෛද්‍ය නන්දා ප්‍රේමතිලක විශිෂ්ට නිපුනතා ත්‍යාගය සමඟ ශාස්ත්‍රවේදි (ගෞරව) (BA(sp)) උපාධිය ලබාගන්නා ලද චන්දිම, 1998 වසරේ දී මොරටුව විශ්වවිද්‍යාල‍යේ වාස්තුවිද්‍යා පීඨයෙන් ස්මාරක හා කේෂේත්‍ර සංරක්ෂණය පිළිබඳ පශ්චාත් උපාධි ඩිප්ලෝමාව ද, 2010 වසරේ දී කොළඹ පුරාවිද්‍යා පශ්චාත් උපාධි ආයතනයෙන් පුරාවිද්‍යාව පිළිබඳ විද්‍යාපති උපාධිය (MSc.) ද හිමිකර ගන්නා ලදි. 2008 - 2010 කාලයේ දි පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ පුරාවිද්‍යා අධ්‍යයන අංශයේ තාවකාලික කථිකාචාර්යවරයෙකු වශයෙන් සේවය කළ ඔහු, ශ්‍රී ලංකා රජරට විශ්වවිද්‍යාල‍යේ පුරාවිද්‍යා හා උරුම කළමනාකරණ අධ්‍යයන අංශයේ ජේ්‍යෂ්ඨ කථිකාචාර්යවරයෙකු වශයෙන් 2011 වසරේ සිට සේවය කරන අතර එහි ප්‍රාග් ඉතිහාසිය හා අභිලේඛන විද්‍යාව පිළිබඳ කථිකාචාර්යවරයා වශයෙන් කටයුතු කරයි.
සෙල්ලිපි පිළිබඳ වැඩි උනන්දුවක් දක්වන හිතවතුන් සඳහාම ලියන සටහනක් මේ. අපේ රටේ කාටකාටත් යම් පමණකට හෝ මේ කතාකරන දේ පිළිබඳ වැටහීමක් තියෙනවා නම් හොඳයි කියලයි මේ ලේඛකයා හිතන්නේ. අවුරුදු දාහකට විතර ඈත කාලයේ අපේ රටේ නීතිය, සමාජ හැඩය, වෙළෙඳපොළ වගේම අර්ථක්රමය ගැනත් සෑහෙන අවබෝධයක් ගන්න පුළුවන් ‘බදුලු ටැම් ලිපිය’ ගැනයි මේ සටහන තියන්නේ.
දැන් මේ ලිපිය බදුල්ලේ, මහජන පුස්තකාලේ ඇතුළේ ආරක්ෂිතව පිහිටුවලා තියෙන ආකාරය දැකගන්න පුළුවන් වුනත් මේ ලිපිය ලැබිල තියෙන්නේ මහියංගනය කිට්ටුව සොරබොර වැව ආසන්නයේ තිබිල. 1870 දී විතර මේ වැව අලුත්වැඩියා කරද්දි හමුවුණු මේ ලිපිය සටහන් කළ ගල් කණුව බදුල්ලට ගෙනහින් මහනුවර බණ්ඩාරවෙල මාර්ගය අද්දර පිහිටි බදුල්ල කච්චේරිය අසළ මංසන්ධියක පිහිටුවලා තියෙනවා. ඊටත් පස්සේ තමා මේ ලිපිය සහිත ගල්කණුව දැන් ඇති තැන පිහිටුවල තියෙන්නේ. මේ ලිපිය බදුල්ල කච්චේරිය ආසන්නයේ තිබුණු නිසා ‘බදුලු ටැම් ලිපිය’ කියලත් කියනවා. ලිපියේ ඇති ‘හොපිටිගමු’ වෙළෙඳපොළ නිසා ‘හෝපිටිගමු ලිපිය’ කියලත් කියනවා. 1857 දී මේ ලිපිය ඉස්සෙල්ලම වාර්තා කරල තියෙන්නේ බදුල්ලේ උප දිසාපති ජෝන් බේලි මැතිතුමා. ඊට පස්සේ 1870 දී තමයි බදුල්ලට ගෙනල්ලා තියෙන්නේ. Manual of Uva කෘතිය තුළින් ඌව පළාත ගැන අගනා විස්තරයක් සපයපු හර්බට් වයිට් මැතිතුමාත් මේ ලිපිය ගැන දක්වලා තියෙනවා. ඊටත් පස්සේ ඒ කියන්නේ 1920 දී එච්.ඩබ්ලියු. කොඩ්රින්ටන් මැතිතුමා මේ ලිපියේ නෙත් පිටපතක් සකස් කරල එවකට පුරාවිද්යා කොමසාරිස්ට දුන් බවත් වාර්තා වෙනවා. 1933 දී මහාචාර්ය සෙනරත් පරණවිතාන මැතිතුමා මේ ලිපියේ සංස්කරණයක් Epigraphia Zeylanica කෘතියේ තුන්වැනි කාණ්ඩයේ පළ කරල තියෙනවා. ඊටත් පස්සේ එතුමාම එහි වර්ධනය කළ සංස්කරණයක් Epigraphia Zeylanica කෘතියේ පස් වැනි කාණ්ඩයේ පළ කරල තියෙනවා. මෑතක දී මහාචාර්ය සිරිමල් රණවැල්ල මැතිතුමා Inscriptions of Ceylon කෘතියේ V වැනි වෙළුමේ II කොටසේ මේ සම්බන්ධ සංස්කරණයක් පළකරල තියෙනවා.
ලිපිය සහිත මේ ගල් ටැඹ අඩි 11 අඟල් 8ක් විතර උසයි. දෙපැත්තක පළල අඟල් 9ක් හා අනෙක් දෙපස අගල් 10ක්. හතර පැත්තේම අඩි 8ක විතර උසට ලිපිය සටහන් කරල තියෙනවා. මේ ලිපියේ අකුරු අඟල් බාගයේ ඉදල අඟල් 1 දක්වා පැතිරෙනවා. ගල් ටැඹේ එක් එක් පැතිවල 47, 49, 49 හා 58 බැගින් පේළි වශයෙන් ලිපිය සටහන් කරල තියෙනවා. සම්පූර්ණ පේළි 203කින් යුතු මේ ලිපිය අකුරු දෙ දහසකින් පමණ සමන්විතයි. පරණවිතානයන්ට අනුව මේ තරම් කුඩා අකුරු ඇති සිංහල ලිපියක් එතුමා දැකල නැහැ.
අකුරුවල හැඩ අනුව මේ ලිපිය ක්රිස්තු වර්ෂ 10 වැනි සියවසේ මැද කාලයට අයිතියි කියලයි පරණවිතාන මැතිතුමා නිශ්චය කරන්නේ. ‘අ’, ‘ඉ’, ‘ක’ හා ‘බ’ වගේ අකුරු විවිධ හැඩයෙන් යුතු වීමත් විශේෂයක්. එකම ලිපියේ එකම අකුරු එක එක විදිහට. ලිපියේම දැක්වෙන ආකාරයට ‘සිරි සඟබො උදා මහරජුගේ දෙවන වසරේ’ තමා මේ ලිපිය ලියල තියෙන්නේ. සෙනරත් පරණවිතානයන් මේ කතුවරයා ක්රිස්තු වර්ෂ 935 සිට 938 දක්වා රජ කළ තුන් වැනි උදය රජු වශයෙන් හඳුනාගෙන තියෙනවා. මහාචාර්ය සිරිමල් රණවැල්ල මැතිතුමා මේ රජු ක්රිස්තු වර්ෂ 946 ඉදල 954 දක්වා රජ කළ හතර වැනි උදය රජු වශයෙනුයි හඳුනාගෙන ඇත්තේ.
මේ ලිපියේ බස හා හැඩතල ගැන දළ අදහසක් ඇතිකරගන්න ලිපියේ මුල් කොටසට පොඩි අවධානයක් යොමු කරමු.

පෙළ : සිරිබර කැත්කුල කොත් උකාවස් රද්පරපුරෙන් බට් ලක්දිව්පොළොයොන පරපුරෙන් හිමි වූ ඒ මේ කුලෙන් බට් සමුදගොන් බිසොරැදැනයැ උපැදැ ඈපා මහයා සිරි විදැ පිළිවෙළ සෙ රැදැ පැමිණැ රැදැ කළ සිරිසඟබො උදා මහරදහුතුමා සත් ලැඟු දෙවන හවුරුදුයෙහි නිකින්නි සන්ද් අව …

සරළ අරුත : සිරිමත් ක්ෂත්රීය කුලයේ ඉපදුණු ඔක්කාක රජ පරපුරෙන් බිහි වූ ලංකා ද්වීපය නම් යවුවනිය පරම්පරාවෙන් අයිති වූ එම මෙහෙ කුලයෙන් ප්රභින්න වූ සමුදගොන් බිසො මව් වශයෙන් ඉපිද ඈපා මහයා තනතුරු දරා පිළිවෙළින් රාජ්යත්වයට පැමිණ රජ වූ සිරි සංගබෝධි උයද මහරජතුමා සේසත් නැං වූ දෙ වැනි අවුරුද්දේ නිකිනි මාසයේ චන්ද්රයාගේ ගෙවෙන කාලයේ …
මේ ලිපිය පිහිටුවන්න බල පෑ කාරණයත් මේ ලිපියේ ම තියෙනවා. මෙ ලිපිය පිහිටුවල තිබුණේ සොරබොර වැව අසළ පැවති වෙළෙඳ පොළක. එතැන අනීතික වැඩ වෙලා. රජතුමා මියුගුණ විහාරය වඳින්න ආපු වෙලාවේ වෙළෙඳපොළට සම්බන්ධ අය කෑ ගසා මේ අවනඩුව රජතුමාට කියනවා. පෙර කළ ව්යවස්ථා නොසලකමින් දඩ හා නොසිරිත් පඬුරු ගත් බව දැනගත් හෙයින් නීති ඇතුළත් ලිපිය පිහිටුවන්න කටයුතු කළා. ඒ බව ලිපියේ කියල තියෙන්නේ මේ විදිහට.
සොරබරහි ආවු හොපිටිගමු පදියැ වැපාරයන් කුසින් වත්හිමියන් වහන්සේ මියුගුණමහවෙහෙර වැඩි කලැ ගියදවසැ පදිලද්දඩනායකයන් ගැත්තන් සතලොසැ පිරිනිවියන් වහන්සේ දවස කළ වැවස්ථා ඉක් මැ අන්නෑයෙන් දඩ ගත්හ නොසිරිත් පඩුරු ගත්හ ගමින් වියෙයිසි වැඩිතැනැ දැන් වු තැනින් සතළොසැ වහන්සෙ දවසැ කළ සිරිතක් මිසැ අන්නෑයෙන් කරන දැයක් නොකරන්නෙයැයි සබව්යවස්ථාවක් ලියවා තබන්නෙයි වදාළෙන් සභායෙ ලෙකම්ගෙයි සම්දරුවන් හින්දැ සිටි වු වැවස්ථා සිරිති
මේ දැක්වෙන ආකාරයට රජයේ නිළධාරින් විසින් මේ නීති පද්ධතිය සහිත කණුව පිහිටුවා ඇත. මේ නිති ව්යවස්ථාවලින් බොහෝමයක් අදාළ වෙන්නේ රජයේ නිලධාරින්ටමයි. මේ ලිපියේ කරුණු මහගොඩක් තියෙනවා. ඒත් ලිපිය දික්වන එක වලක්වන්නත් එක්ක එයින් කරුණු කීපයක් කෙටියෙන් දක්වන්නම්.
  • පෙර සිරිත් දඩ මිස අනියම් දඩ නොගත යුතුයි
  • යමෙකුඩ දඩුවමක් කරනවා නම් එය වෙනත් ස්ථානයක සිදුනොකර එම ස්ථානයේම කළ යුතුයි.
  • නොගෙවූ දඩ සඳහා වැලැක්මේ නොගත යුතුයි. දඩය අදාළ පුද්ගලයාගෙන්ම අයකරගන්නවා මිස අඹුදරුවන් වැලැක්මේ නොගත යුතුයි
  • ගමට පැමිණි රාජකීය නිළධාරින් රහමස් දිහිතෙල් නොගත යුතුයි
  • වතුවලට පැමිණ රහ නොගත යුතුයි
  • සොර වෙළෙඳාම් නොකළ යුතුයි
  • පොහොය දිනයක වෙළෙඳ ශාලා විවෘත කරන්නේ නම් වෙහෙරට තෙල් දිය යුතුයි. එම තෙල්වලින් මහියන්ගණ වෙහෙර පිදිය යුතුයි. එසේ නොදුන්නහොත් පෙර සම්මත ගණන පමණක් දඩ ගත යුතුයි.
  • බඩුගෙන එන අයගේ ගොනුන් නොගත යුතුයි
  • පදි වදිනා (වෙළෙඳ නගරයට ගෙනඑන) බඩු පෙරමඟට ගොස් නොගත යුතුයි
  • සම්මත මිනුමෙන් මිස වෙනත් මිනුම්වලින් බඩු නොමැනිය යුතුයි
  • ගමට ගෙනවිත් විකුණන බඩු සඳහා බඳු ගන්නවා මිස නොවිකිණි බඩු සඳහා බඳු නොගත යුතුයි
  • බුලත්පුවක් මණ්ඩපයක් මත තබා මිස නුසුදුසු තැන තබා නො විකිණිය යුතුයි
  • මෙහෙකරුවන්ට කරදර නොකළ යුතුයි
  • විවිධ තරාතිරම්වල රාජ්ය නිළධාරින් පැමින විට පෙර සම්මත ගාස්තු පමණක් ගෙවිය යුතුයි
  • මේ ව්යවස්ථා උල්ලංඝණය කරන අවස්ථාවලදි නිළධාරින්ට දන්වා ඒවා නිවැරදි කළ යුතුයි
මේ ලිපිය පිහිටුවීමත් රාජ්ය නිළධාරින් කීප දෙනෙකුගේ මැදිහත් වීමෙන් සිදු වී ඇත. ඒ අනුව, තලින්නරු උදමණිතිලා සෙන්, සෙනෙවි නමලා වරැ මෙකාප්පර් මණිතිලැ තාරුමගලවෑ මිණිගොළගමු නිලා දෙවල, මගුල් මහාලෙ සමන්නා අරක්සමණන් වරැ කුඩසලා වත්කැමි දෙවු ඇතුළු අධිකරණ හා පරිපාලනය සම්බන්ධ රාජ්ය නිලධාරින් මේ සඳහා සම්බන්ධ වූ බව ලිපියේ අවසානයේ දක්වා ඇත. හොරබොර ටැම් ලිපියේ ඇති දේ අනුව අදින් වසර දාහකට එහා කාලයේත් අද වගේම වෙළඳාම සම්බන්ධ කූටකම් මෙන්ම රාජ්ය නිළධාරින්ගේ අසාධරණකම් කළ බව පෙනේ. එහෙන්ම එකල විධිමත් වෙළෙඳපොළ කටයුතු මෙන්ම පාලකයින් පාලිතයින් කෙරෙහි සංවේදි වූ අයුරුත් පෙනේ.
මේත් අපේ රටේ ඉතිහාසය. ලාංකේයන් වෙච්චි අපෙන් බොහොමයක් මේ දේවල් දන්නේ අඩුවෙන්. මෙවැනි දේ ගැන දැනුවත්ව රටේ ඉතිහාසයට සාධාරණයක් කිරීම නියම දේශප්රෙමින්ගේ යුතුකමක් බවත් ලියන්න ඕන.
මේ සටහන සමඟ ඇති වැවේ පින්තූරය https://en.wikipedia.org අඩවියෙන් හා ගල්කණුවේ පින්තූරය www.archaeology.lk වෙබ් අඩවියෙන් ගත් බව කාරුණිකව දක්වන්න කැමතියි.
චන්දිම අඹන්වල
2020.05.06. / 08.23 PM

More articles

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

- Advertisement -

Latest article

ආචාර්ය සිරාන් දැරණියගල මහතාගේ ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාග් ඉතිහාසය කෘතියක් දිනා ගන්න

පුරාවිද්‍යා දැනුම බෙදා ගන්න උදව් කර වටිනා කෘතියක් දිනා ගන්න. ‘ශ්‍රී ලංකා පුරාවිද්‍යාව’ යූ-ටියුබ් චැනලය ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යාව හා සමගාමී විෂයයන් සම්බන්ධ තොරතුරු ජාතික හා...

මිහින්තලේ කළු දිය පොකුණ – විඩීයෝව

මෙම විඩීයෝව මිහින්තලේ කළු දිය පොකුණ පිළිබඳ කෙටි හැඳින්වීමකි. මෙහි පිටපත සිතානි ජයතිස්ස හා සිතුමී බො‌තේජු ගෙනි. කථනය හා ගායනය සිතාරා මහලේකම්. ඡායාරූප අනුරාධ...

‘පුරාවිද්‍යා හා උරුම අධ්‍යයන සංග්‍රහය 2019’ සඳහා ශාස්ත්‍රීය ලිපි ලබාගැනීම

ශ්‍රී ලංකා රජරට විශ්වවිද්‍යාලයේ, පුරාවිද්‍යා හා උරුම කළමනාකරණ අධ්‍යයන අංශය මඟින් පළකරනු ලබන ශාස්ත්‍රීය සංග්‍රහය වන The Journal of Archaeology and Heritage Studies සමර්පිත...

සංස්කෘතික උරුමය ආරක්ෂා කර ගැනීමට බලපාන වර්තමාන සමාජ අභියෝග

සංස්කෘතික උරුමය ආරක්ෂා කර ගැනීමට බලපාන වර්තමාන අභියෝග පිළිබඳව පුරාවිද්‍යා අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්තුමා විසින් සිදුකරන මෙම දේශනය ඔස්සේ අප බොහෝ දෙනකුට තිබෙන ගැටළු වලට පිළිතුරු අන්තර්ගතව ඇත. අප දන්නවා දෙපාර්තමේන්තුවක් වශයෙන් ශ්‍රී ලංකා පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවට වෙනත් ආයතන වලට සාපේක්ෂව විශාල අභියෝගයක් තිබෙන වග.

සීගිරිය හා එහි රජ උයන

බොහෝ ආන්දෝලානාත්මක මත වාද පිරිච්ච ස්ථානයක් හැටියට සීගිරිය උද්‍යානය අපට හැඳින්විය හැක. පුරාවිද්‍යා අධ්‍යක්ෂක ජනරාල්  සෙනරත් දිසානායක මහතා විසින් පවත්වන ලද මෙම දෙසුම  නරඹා ඔබගේ දැනුම වඩවඩාත් වර්ධනය කරගන්න.
X
X